Terug naar overzicht Menno Kroon, bloemkunstenaar

Op het moment dat we afscheid nemen haalt hij een flinterdun, zilveren doosje uit zijn zak. Hij opent het en overhandigt me een van zijn visitekaartjes. Minimalistisch witbeige. Maar wat vooral opvalt is de smetteloosheid ervan. Geen kreukje of vouwtje te bekennen - het kenmerkt Menno Kroon, de Amsterdamse bloemist die in de eerste plaats kunstenaar is en voor wie God zich voornamelijk in de details bevindt. 'Wat wij doen is creëren... Wij creëren iets moois van bloemen, waardoor er een bepaalde sfeer ontstaat. Zoals we nu hier in de winkel bijvoorbeeld alles in dat zomerse blauw hebben, ook de kaarsen, de vazen, de glazen, waardoor er een soort ocean-sfeer ontstaat, die heel tijdloos is en ontspannend. Het doet denken aan de zee, het strand, Long Island... En zo'n sfeer kan dus naar willekeur overal worden gecreëerd, los van de plek, de stad, het land, zodat mensen ook het gevoel wat zo'n sfeer oproept, overal kunnen krijgen. Dat is het mooie eraan. En dat is waar ik naar streef...'

De 43-jarige Menno Kroon, opgegroeid in Broek in Water-land, is ooit als hulpje in de zogenaamde betere bloemwinkel begonnen. Inmiddels heeft hij een bedrijf met veertien mensen in dienst, wordt hij vanuit Japan, het Mekka van de bloemsierkunst, nauwgezet gevolgd en komen studenten van de andere kant van de wereld zijn creaties fotograferen om deze in eigen land nader te kunnen bestuderen.
' Het wonder der natuur trekt mij ontzettend aan,' verklaart hij. 'Het feit dat er uit het niets zo'n schitterende bloem komt, en dat je al die gedetailleerde vormen hebt, die vlakken en rondjes en vierkantjes, dat blijft mij altijd verbazen...'

Sfeer en vergankelijkheid
' Het gaat erom dat het levend materiaal is. Als ik de eerste pioenrozen zie, die geweldig dikke knoppen, waar dan zo'n megagrote bloem uit komt, dat vind ik echt fantastisch! Of van die lange, gele lelietakken! Of groene waterhyacinten, waarvan de wortels zo schitterend bewegen achter dat blauwe glas, dat vind ik heel speciaal. Ik vind de sfeer van de natuur ontzettend belangrijk. Zodra ik in een hotelkamer kom ga ik ook meteen een bloem kopen om zo'n kamer wat leefbaarder te maken.'
' Een huis zonder bloemen of planten kan ik me nauwelijks voorstellen. Ik heb nu maar vijf rozen thuis staan, in een hoge vaas op de keukentafel, maar ik geniet al een hele week van die vijf rozen. Elke avond als ik thuis kom ruik ik er weer aan... Heerlijk! En het hoeft allemaal niet zo veel te zijn. Je hoeft toch ook geen zes biefstukken te eten! Eentje is toch ook al goed?'
Ook de vergankelijkheid van bloemen, die voor de doorsnee-liefhebber nogal eens een minpunt kan vormen, is voor hem juist essentieel: 'Ik heb dat nodig als een reminder dat alles voorbijgaat. Want die vergankelijkheid maakt het leven juist zo bijzonder. We hebben hier soms wel eens bloemen die maar twee of drie dagen staan! En dan zeg ik ook tegen klanten: 'Luister, neem de bloemen mee naar huis, ga erbij zitten en geniet ervan, want voor je het weet zijn ze uitgebloeid.' Nou, dan moet je er dus echt bewust van gaan genieten! En dat is toch juist fantastisch, dat je daartoe wordt gedwongen?'

Ook objecten
Het mag duidelijk zijn dat je bij Menno Kroon niet de fresia's en chrysanten uit de gemiddelde bloemenwinkel zult aantreffen: 'Als je iets doet, doe het dan goed. Dat heb ik echt van mijn ouders geleerd,' stelt hij vast.
Het Alice in Wonderland-effect dat zijn winkel oproept zodra je er over de drempel stapt, heeft tot gevolg dat mensen er regelmatig even binnenlopen om simpelweg te genieten van het immer wisselende aanbod. Een fenomeen dat nog wordt versterkt doordat de bezoeker al snel een espresso of thee krijgt aangeboden.
De winkel in Oud-Zuid kenmerkt zich echter niet alleen door de uitzonderlijke bloemen die je aan alle kanten omringen. Ook de her en der in de ruimte verspreid staande stillevens trekken de aandacht – zeldzame planten en bladeren die onder de handen van Kroon tot sterke objecten zijn getransformeerd.
' Ik heb bijvoorbeeld een klant die al jaren geleden een heel grote tuinvaas bij me heeft gekocht en daar zet ik dan regelmatig takken in, de

	""Als ik de eerste pioenrozen zie, die geweldig dikke knoppen, waar dan zo'n megagrote bloem uit komt, dat vind ik echt geweldig""

ene keer bloesemtakken, dan weer alleen maar bladeren, of wat ook, en dat is dan genoeg. Dat heeft dan al zo'n enorme impact, meer hoeft niet.'

Altijd op zoek
Begin jaren negentig is Kroon in Driebergen voor zichzelf begonnen. Een eigen atelier voor bruidswerk en decoraties. Al snel geeft hij ook advies aan bedrijven. Sommige daarvan staat hij nog altijd met raad en daad bij, zoals een familiebedrijf dat manden maakt voor tuincentra en winkels, waarvoor hij onlangs nog naar China is geweest: 'Ik ben natuurlijk altijd op zoek. Alleen, waarnaar ik op zoek ben zou ik niet weten. Ik weet alleen dat ik het herken als ik het tegenkom. En dat kan aan de andere kant van de wereld zijn, maar ook hier om de hoek.'
Als hij zich in 1997 in Amsterdam vestigt, is zijn reputatie hem al vooruit gesneld. Al snel bouwt hij ook een naam op met het inrichten van huizen: 'Wij komen eraan als de architect, de binnenhuisarchitect en de stylist zijn geweest. Wanneer het hele huis af is en alles is zogezegd in orde. Alleen, ergens in dat perfecte beeld is er toch iets dat ontbreekt... Er is nog een leegte. En wat ga je daar dan mee doen?'
Hij zwijgt even. Om er dan aan toe te voegen: 'Wat ik doe is natuurlijk heel dubbel, want ik ben enerzijds alleen maar met die buitenkant bezig, maar wat ik tegelijkertijd probeer is juist dat innerlijk te vertalen.'

Leren kijken
Kroon had al jong oog voor het aankleden en inrichten van ruimtes: 'Als ik vroeger als 16-jarige een plant bij een klant moest afleveren, dan ging ik die klant ook meteen vertellen dat ze de plant beter niet aan de linkerkant van de bank kon zetten maar aan de rechterkant. Of dat de bank misschien maar beter helemaal ergens anders kon worden gezet; dat soort dingen.'
Voor hem draait het allemaal om de zintuigen: 'Ik vind de zintuigen van de mens heel belangrijk. Je moet leren zien. En dat wil ik mensen graag leren, om echt te kijken. Ik denk namelijk dat de meesten van ons daar hulp bij nodig hebben. Vooral omdat we nog altijd zo'n Calvinistisch land zijn en het genieten van een omgeving, of een bepaalde sfeer, nou eenmaal niet erg hoog in aanzien staat.'
' Ik moet zelf ook altijd kijken en alles ontleden – waar ik ook ben. Laatst liep ik om een uur of elf 's avonds over de gracht en opeens was de lucht van zo'n schitterend blauw, onbeschrijflijk! En dat is dan een moment dat ik waanzinnig geïnspireerd word. Dan heeft die stad zo'n bijzondere sfeer... Als het schemerig begint te worden vind ik het licht ook altijd zo fascinerend. Of 's ochtends vroeg. Of als het regent... Dan worden de kleuren van de planten en bomen ook totaal anders, en daar kun je ontzettend veel van leren. Want als je dat soort dingen weet te onderscheiden, dan weet je ook wat dat teweeg kan brengen, een heel ander licht. En dan kijk je toch weer met een heel andere blik naar de kleuren in een huis.'

Bijzondere inspiratie
' Dat soort inspirerende momenten gebruiken we trouwens ook als we een presentatie maken voor een feest. Laatst had ik voor een oudere dame, wier jongste dochter ging trouwen, de bruiloft gedaan, en toen had ik overal op tafel heel mooie, witte vaasjes neergezet, allemaal verschillend. En omdat die moeder een wat fragiele dame was, had ik in die vaasjes allemaal heel fragiele, lieve bloemen gezet, met sierlijke, elegante grasjes erbij, en bijzondere roosjes en andere tuinbloemetjes, heel verfijnd en lieflijk allemaal.'
' En het paste helemaal bij die hele familie. De moeder zei later dat ze het gevoel had gehad alsof ze de hele dag in een filmscenario had gezeten en dat ze haar hele leven nog nooit zoiets had meegemaakt, maar wel altijd had gehoopt dat ze ooit zoiets zou mogen meemaken..! Dat is natuurlijk fantastisch!'
' Tegelijkertijd kan iedereen dat natuurlijk thuis doen! Ik bedoel, soms zijn er heel leuke aanbiedingen van iets, nou, koop dan eens tien kilo tomaten en leg de hele tafel vol met die tomaten en plaats de borden ertussen, met lekkere pasta met een tomatensaus, en zet er leuke schalen met stokbrood omheen, en een glaasje rosé erbij. Wat lopen we nou te tobben? Je moet het gewoon durven. Mensen kunnen

	""Laatst liep ik om een uur of elf 's avonds over de gracht en opeens was de lucht van zo'n schitterend blauw, onbeschrijflijk!""

namelijk veel meer dan ze denken. En het is toch ook niet erg om een flater te slaan? Hij haalt nonchalant zijn schouders op en glimlacht...

Warmte met kleur
De eigenwijze 16-jarige is inmiddels veranderd in een ontspannen volwassene. Niet een man die je snel kwaad krijgt. Zijn lange, soepele gestalte straalt vooral rust uit. Alleen de bruine ogen onder het korte haar vallen op. Aarzelend bij een eerste kennismaking, dan al snel warm. Een open blik. Twinkelend schieten zijn ogen heen en weer – niets lijkt hem te ontgaan.
' Ik krijg tegenwoordig vaak mensen die in een nieuw huis zitten en dan na verloop van tijd zeggen: 'Menno, kom alsjeblieft langs, want het huis is zo ongezellig...'
En dan gaan we kijken hoe we het huis mooi kunnen maken. En warm, want heel veel huizen zijn veel te kil. Ik mis dan gevoel voor gezelligheid en sfeer.'
' Nederlanders zijn bijvoorbeeld heel aarzelend als het over kleuren gaat, ze zullen niet snel een kleur in huis aanbrengen. Het is altijd maar alles wit, of zwart, want dat is lekker makkelijk en dat gaat jaren mee, maar eens een streepje, of een bloemenrand, of een gek behangetje in een bepaalde kleur, nee, dat kan niet. Terwijl ik juist probeer te laten zien dat het heel spannend kan zijn met allerlei nuances van kleuren te werken.'
' Laatst werd ik benaderd omdat niet alleen het dak van het huis moest worden vervangen, maar ook het buitengebeuren opnieuw moest worden geschilderd. Dat zijn dan klanten die ik al heel lang ken en die weten dat ik op alle details zal letten. Ik heb toen ook een heel kleurenverhaal voor dat huis gemaakt, en dat is heel bijzonder geworden, ingetogen maar mooi. En het heeft het huis een totaal ander beeld gegeven. '

Balans
' Kijk, ik ben geen decorateur. Ik haat decoraties. Het gaat mij er niet om met lampjes en frutseltjes van alles te versieren en de zaak als het ware te verbloemen. Ik ben van binnenuit bezig. En vanuit mijn eigen innerlijk kijk ik naar een huis, en naar de mensen die er wonen...'
' Ik kan soms een ruimte binnenkomen en meteen denken: het staat niet goed hier. De balans is weg. De ene kant is bij wijze van spreken topzwaar en de andere kant is te leeg. En dan moet ik aan het schuiven en rommelen. Dan zet ik een stoel op een andere plek, en ik voeg een schaal of een pot toe, of wat dan ook, en in een keer zie je het dan komen. En soms is het dan binnen een half uur totaal anders. Dan is het verhaal goed.'
' De essentie kan afhangen van iets tien centimeter naar links zetten, of naar rechts. Ik heb ook echt klanten die zeggen: 'wacht maar even tot Menno is geweest...' Dan moet ik het bij wijze van spreken even een aai geven, naar links of naar rechts, of naar achteren, of naar voren, en dat is dan precies het verschil. Het klinkt stom, maar het is waar. En ik kan het niet uitleggen. Het is de harmonie die ik probeer te creëren. Ik zoek altijd naar balans en harmonie.'

Rode draad
Hij verhuist binnenkort met bedrijf en al naar een dorpje in de buurt van Wijk bij Duurstede. Alleen de winkel zal op dezelfde plek in Amsterdam blijven: 'Het is een groeiproces,' verklaart hij zijn keuze voor het buitenleven. 'Je omgeving weerspiegelt tenslotte je leven.'
De nieuwe locatie, De Kapellenhof geheten, zal veel meer zijn dan een onderkomen voor zijn bedrijf en hemzelf. Hij is er al geruime tijd bezig een boomgaard met bijna uitgestorven fruitsoorten te kweken. En er zal een authentieke druivenkas komen, een oranjerie, schoolklassen zullen er onderricht kunnen krijgen, er zullen lezingen worden gehouden, exposities van kunstenaars, kortom, het zal een centrum worden dat vooral een ode zal zijn aan de natuur, waaraan hij zozeer zijn hart heeft verpand.
' Ik wil heel graag dat dit vak meer inhoud krijgt en op een hoger niveau wordt getild, zodat er niet alleen met andere ogen naar wordt gekeken, maar het ook voor iedereen toegankelijk wordt. Want het kan natuurlijk zo veel positieve energie teweegbrengen!'
' Maar bloemen en planten zullen voor mij altijd de rode draad blijven. En uiteindelijk probeer ik vooral een zo optimaal mogelijke omgeving te creëren voor mijn bloemen en planten. Dat is eigenlijk mijn ding.'

	"Sfeerbeeld"